De dichter
Jit Narain
Dichter, huisarts en denker uit Saramacca. Een leven gewijd aan twee talen, twee continenten en één land dat hij steeds opnieuw beschrijft.
Biografie
Jit Narain groeide op in een familie van Hindostaanse contractarbeiders in het district Saramacca. Na zijn middelbare school in Paramaribo vertrok hij naar Nederland om geneeskunde te studeren. Hij keerde terug naar Suriname en vestigde zich als huisarts in zijn geboortestreek.
Naast zijn medische praktijk ontwikkelde hij zich tot een van de belangrijkste stemmen van de Sarnami-literatuur. Zijn debuut Dál Bhát Chatni(1977) markeerde een breekpunt: voor het eerst werd het Sarnami als volwaardige literaire taal gepresenteerd.
Werk en thema's
Het oeuvre van Narain cirkelt rond drie kernen: het land — als grond en als wat verloren gaat —, de migratie van zijn voorouders uit Noord-India, en de taal als dragend geheugen.
Hij publiceerde meerdere bundels in het Sarnami en het Nederlands, vaak naast elkaar afgedrukt, zodat de lezer het werk in beide registers kan ervaren. Zijn poëzie is sober, ritmisch en aards.
Erkenning
Voor zijn werk ontving Jit Narain onder meer de Rahman Khan-prijs. In 2018 werd in Den Haag de naar hem genoemde jaarlijkse lezing in het leven geroepen — als eerbetoon en als uitnodiging om zijn vragen door te denken.
Literaire werken
- Dál Bhát Chatni — Leiden, 1977.
- Hinsá-parsád / Geweld loont — Den Haag, 1980.
- Jatne ujjar joti otane gahrá jhalká / Hoe blanker het licht hoe dieper de blaren — Den Haag, 1981.
- Wie wil wonen op de oever / Waarom koerst hij naar de zee // Mánge ghat pe jiwan jhele / Káhen naw samundar khewe — Den Haag, 1984.
- Waar Ben Je Daar / Báte huwán tu kahán — Suriname, 1987.
- Jit Narain ke Sarnámi kavitáyen — M. P. Tripalhi, 1988.
- Agni ke yád, yád ke rákhi / Ter herinnering aan Agni, de as van de herinnering — Suriname, 1991.
- Tussen de woorden is het stil — Suriname, 1995.
- Poems by Jit Narain — Paramaribo, 2003.
- Dosti ke cáh / wat vriendschap verlangt — 2004.
- Who wants to live at the riverbank & other poems — D. France Olivieira, 2004.
- Rahan — Suriname, 2017.
Andere publicaties
- Sarnámi — Den Haag, 1982–1986.
- Ká hál: leerboek Sarnámi — Den Haag, 1987.
- Het Nágarischrift voor beginners — Paramaribo, 2003.
Over Jit Narain
- Michiel van Kempen: Jit Narain. In: Kritisch Lexicon van de Moderne Nederlandstalige Literatuur, afl. 86, augustus 2002. 16 pp. (Biografie, beschouwing, primaire en secundaire bibliografie.)
- Michiel van Kempen & John Albert Jansen: Jit Narain en het verdriet van de voorouders: "Hindostanen zijn geen blije mensen, en daar kom ik uit voort, ja." In: Poëziekrant, 26 (2002), nr. 1, januari–februari, pp. 57–63.
- Michiel van Kempen: Een geschiedenis van de Surinaamse literatuur. Breda: De Geus, 2003, deel II, pp. 1153–1159.
Prijzen
- 1987 — Rahmán Khan Prijs
- 2002 — Plakkaat Indiase Ambassade, Paramaribo, Suriname
- 2002 — Ridder in de Orde van de Gouden Palm
- 2003 — The Indian Diaspora Award (Wereld Hindi Conferentie)
- 2017 — H. F. de Ziel Literatuur- en Cultuurprijs / Trefossa Prijs
"Ik schrijf in de taal die mijn grootmoeder sprak, zodat haar stem niet hoeft te zwijgen."
